Powered by Blogger.

8,9,10 ക്ലാസ്സുകളിലെ ചോദ്യപേപ്പറുകളുടെ വിശകലനം

എവിടേക്കാണീ പോക്ക്?
കഴിഞ്ഞ കുറേ വര്‍ഷങ്ങളായി എസ്.എസ്.എല്‍.സി.യടക്കമുള്ള പരീക്ഷകളുടെ ഹിന്ദി ചോദ്യപേപ്പര്‍ കാണുന്ന ഒരാള്‍ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു പോയാല്‍ അയാളെ കുറ്റം പറയാനാവില്ലതന്നെ. കാരണം അത്രത്തോളം അശ്രദ്ധയോടെയും തെറ്റുകള്‍ കുത്തിനിറച്ചുമാണ് വിവിധ ക്ലാസ്സുകളിലെ ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ പുറത്തുവരുന്നത്. ഇത്തവണത്തെ 8,9 ക്ലാസ്സുകളിലെ ചോദ്യപേപ്പറുകളുടെ സ്ഥിതിയും വ്യത്യസ്ഥമല്ല എന്ന് ഹിന്ദി ബ്ലോഗ് ടീം അംഗമായ കണ്ണൂര്‍ കടന്നപ്പള്ളി ഗവ.ഹയര്‍ സെക്കന്ററി സ്കൂളിലെ ശ്രീ.രവിമാഷിന്റെ വിശകലനം വ്യക്തമാക്കിത്തരുന്നു. ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ ഇങ്ങനെയായിട്ടും SRG മുതല്‍ Clusterതലം വരെ ഒരിടത്തും ഇക്കാര്യം ഗൗരവത്തോടെ ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നതായി അറിയില്ല.ഈ സ്ഥിതി മാറേണ്ടതല്ലേ? വിശകലനം വായിക്കൂ.. താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തു.അവ എത്തേണ്ടിടത്ത് എത്തുമെന്ന് തന്നെ നമുക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കാം

I Term Exam Sep 2013 VIII Hin Qn Evaluation
1. ചോദ്യം 2 അല്‍പം കൂടി ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്തരീതിയില്‍ കൊടുക്കാമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിലെ കുട്ടികള്‍ക്ക് അല്‍പം കൂടി പരിഗണനയാകാമായിരുന്നു.
2. ചോദ്യം 4ല്‍ ഉത്തരമായി കൊടുത്തവയില്‍ जैनी के पति എന്നതിന് പകരം जैनी का पति എന്ന് കൊടുക്കണമായിരുന്നു.
3. ചോദ്യം 5 ന്റെ ഉത്തരങ്ങളായി കൊടുത്തവയില്‍ ഒന്നുപോലും कारण അല്ല എന്ന് പറയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
4. ചോദ്യം 8 ല്‍ किस हालत में युवती काम कर रही थी എന്നായിരുന്നു ഉചിതം.
5. കവിത അല്‍പം വലുതായിപ്പോയി. 9 ല്‍ 6 വരി കൊടുത്തപ്പോള്‍ 8ല്‍ 12 വരികള്‍ കൊടുത്തത് നന്നായില്ല. മാത്രുവുമല്ല 3-4 വാക്കുകളുടെ അര്‍ത്ഥം കൊടുക്കേണ്ടിയിരുന്നു. കാരണം ചില വാക്കുകളുടെ അര്‍ത്ഥമറിയില്ലെങ്കില്‍ യി.പി. യില്‍ നിന്ന് ഹൈസ്കൂളിലെത്തി ആദ്യമായി പൂര്‍ണ്ണരൂപത്തിലുള്ള പരീക്ഷ എഴുതുന്ന കുട്ടികള്‍ പ്രയാസപ്പെടുമെന്നതില്‍ സംശയമില്ല.
6. ചോദ്യം 12 ന്റെയും 13 ന്റെയും ഉത്തരങ്ങള്‍ കവിതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എഴുതുമ്പോള്‍ ചോദ്യകര്‍ത്താവിന്റെ ഉദ്ദേശപ്രകാരം ഉത്തരമെഴുതിയേക്കുമെങ്കിലും 12 ന്റെ ഉത്തരമായി प्रेम എന്നും 13 ന്റെ ഉത്തരമായി हँसना എന്നെഴുതിയാലും തെറ്റായി കാണാന്‍ പറ്റുമോ?
7. ഗദ്യഭാഗത്തിന്റെ നിര്‍ദ്ദേശമായി 15 से 17 तक के എന്നതിന് പകരം 16 से 18 तक के എന്ന് കൊടുക്കേണ്ടിയിരുന്നു.
8. ചോദ്യം 19 മുതല്‍ 21 വരെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും രണ്ടെണ്ണത്തിന് ഉത്തരം എഴുതാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ട് അതേകാറ്റഗറിയില്‍ പെടുത്താവുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യത്തെ നിര്‍ബ്ബന്ധമായി എഴുതേണ്ട ചോദ്യമായി വെച്ചത് ആശയക്കുഴപ്പവും പ്രയാസവും സൃഷ്ടിച്ചു. പകരം 19 മുതല്‍ 22 വരെ ചോദ്യങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും മൂന്നെണ്ണത്തിന് ഉത്തരം എഴുതാനാവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കില്‍ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നു. ചോദ്യക്കടലാസില്‍ തെറ്റുകളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നത് തീരെ ന്യായീകരിക്കാനാവാത്തതാണ്. എന്നാല്‍ എല്ലാ തവണയും ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെന്നത് ദുഖകരം തന്നെ.

 I Term Exam Sep 2013 - IX Hin Qn – Evaluation
1. ചോദ്യം 1 ല്‍ उपन्यास എന്നതിന് പകരംउपन्यास-अंश എന്ന് കൊടുക്കാമായിരുന്നു.
2. ചോദ്യം 2ല്‍ മൂന്നാമത്തേതായി കൊടുത്തത് घटना ആണെന്ന് പറയാന്‍ നിര്‍വ്വാഹമില്ല.
3. ചോദ്യം 3ല്‍ धनिया യുടെ चरित्रगत विशेषता ആയി खुशामदी करनेवाला എന്ന്കൊടുത്തത് ശരിയല്ല. കാരണം അത് പുല്ലിംഗത്തിലാണ് എന്നത് കൊണ്ട് धनिया എന്ന സ്തീലിംഗ നാമപദത്തിന് യോജിക്കുകയില്ല. അതില്‍ത്തന്നെ ഒന്നാമത്തേതിനെയും ज़मींदारी के प्रति विद्रोह प्रकट करनेवाली എന്ന് കൊടുക്കണമായിരുന്നു. 4. ചോദ്യം 5 പ്രകാരം കര്‍ഷകന്‍ വയല്‍ പണയപ്പെടുത്തിയത് ധാന്യങ്ങള്‍ വാങ്ങാനാണ്. അത് തെറ്റിദ്ധാരണ പരത്തുന്നതാണ്. കാരണം അതിനെ അത്ര സങ്കുചിതമായി എടുക്കുന്നത് ശരിയാകില്ല.
5. ചോദ്യം 7 ല്‍ यह किससे कहा गया എന്ന് ചോദിക്കണമായിരുന്നു.
6. ചോദ്യം 8 ല്‍ भाषा എന്ന പദം സ്ത്രീലിംഗത്തിലാണെന്ന് അറിയാത്ത കുട്ടിക്ക് മാര്‍ക്ക് കിട്ടാനിടയില്ല. അതുമാത്രമല്ല രണ്ടാമത്തെ വാക്യം पूरा भारत में हिंदी बोली जाती है എന്നാകണമായിരുന്നു.
7. ചോദ്യം 9 ന്റെ നിര്‍ദ്ദേശം विपरीतार्थ शब्द बनाएँ എന്നതിന് പകരം विपरीतार्थक शब्द बनाएँ എന്നാകണമായിരുന്നു.
8. കവിതാഭാഗത്തില്‍ അവസാനവരിയില്‍ മാത്രം पेड़ ഏകവചനത്തിലും മറ്റ് വരികളില്‍ ബഹുവചനത്തിലുമാണ്. കവിത അങ്ങിനെത്തന്നെയാണെ അതോ ചോദ്യകര്‍ത്താക്കളുടെ പിശകാണോ എന്ന് അറിയില്ല.
9. ചോദ്യം 15 ല്‍ नौबत न आने जाएगी എന്നതിന് പകരം नौबत आने पाएगी എന്നായിരുന്നു വേണ്ടിയിരുന്നത്. 10. ചോദ്യം 16 വല്ലാത്ത ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്നു. നിര്‍ദ്ദേശവും ഗദ്യഭാഗവും വേര്‍തിരിക്കാതെ ഒന്നാക്കി കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ഗദ്യഭാഗത്തിന് ശേഷം വീണ്ടു നിര്ദ്ദേശം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
11. നിരവധി അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ആശയപ്പിശകുകളും ചോദ്യത്തിന്റെ നിലവാരം കുറയുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു. ചോദ്യം 22 ല്‍ മാത്രം लाठी (लाठि), खड़ी (खडी), चिंताएँ (चिताएँ), होंगी (होगी) എന്നിങ്ങനെ നാല് തെറ്റുകള്‍ വരുത്തിയിരിക്കുന്നു. വാക്യം വായിച്ച് ആശയം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് തന്നെ ഇത്തരം തെറ്റുകള്‍ പ്രയാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ്. ചോദ്യത്തില്‍ മുപ്പതോളം തെറ്റുകള്‍ കടന്നുകൂടിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ലക്ഷക്കണക്കിന് വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും വലയ്കുന്നതിന് കാരണമാകുന്നുവെന്ന് ഗൗരവതരമായി കാണേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
12. ചോദ്യങ്ങളൊക്കെയും പൊതുവേ പോയവര്‍ഷം ചോദിക്കപ്പെട്ടവയാണ് എന്നതും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.


 
I Term Exam Sep 2013 X Hin Evaluation

1. प्रश्न 1 में 'जानेन्द्रपति' के बदले में 'ज्ञानेन्द्रपति' होना चाहिए था।
2. प्रश्न 2 में Telecommunications के बदले में Telecommunication दिया है।
3. इस प्रकार प्रश्न 2 में 'दूर संचार' (दूरसंचार), 'दूर भाष' (दूरभाष) आदि गलत हैं।
4. प्रश्न 3 में घटनाओं को स्वतंत्र बनाने के लिए 'एक साल के उपरांत गौरा माँ बनी' देना चाहिए
था।
5. प्रश्न 4 में दी गई लालूराम की चरित्रगत विशेषताओं से विरले ही छात्र परिचित होंगे।
6. लालूराम (लालुराम), बाबूलाल (बाबुलाल) आदि कई स्थानों पर गलत दिए हैं।
7. मिलानी के बारे में अध्यापकों को भी जानकारी नहीं। इसलिए यह संदेह भी हो सकता है कि वे स्त्री है या पुरुष। 'मिलानी अपने मित्र के नाम पत्र लिखती है' से हम जान सकते हैं कि वे एक स्त्री हैं।
8. प्रश्न 6 में 'सजावट के सामान बनाए जाते हैं' देना चाहिए था। क्योंकि सामान पुल्लिंग शब्द है।
9. प्रश्न 9 में 'नाक कटवाई गई' से भी अच्छा था 'नाक काटी गई'।
10. प्रश्न 16 का उत्तर लिखना छात्रों के लिए कठिन हो सकता है।

शिक्षक दिवस


ചോദ്യപേപ്പര്‍

സുഹൃത്തുക്കളെ,
പ്രതികരണങ്ങളാണ് ബ്ലോഗിംഗിന് പ്രചോദനം.മാതൃകാ ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ തയ്യാറാക്കിത്തരാനുള്ള അഭ്യര്‍ത്ഥനക്ക് കിട്ടിയ പ്രതികരണം നിരാശപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.ആയതിനാല്‍ ഹിന്ദി ബ്ലോഗ് തയ്യാറാക്കിയ ചോദ്യപേപ്പറുകളുടെ വിതരണം താത്പര്യപൂര്‍വ്വം ആവശ്യപ്പെടുന്നവര്‍ക്കു മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്താന്‍ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.298 പേരാണ് ചോദ്യപേപ്പര്‍ എട്ടാം ക്ലാസ്സിലെ ആവശ്യപ്പെട്ട്
രജിസ്റ്റര്‍ചെയ്തത്. അവര്‍ക്കെല്ലാം ചോദ്യപേപ്പര്‍ അയച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. നന്ദിയറിയിച്ച് തിരികെ മെയില്‍ ചെയ്തവരുടെ എണ്ണം 3 !!!
എന്നിരിക്കിലും .............
പത്താം തരത്തിലെ ചോദ്യപേപ്പറിനായി താഴെയുള്ള ലിങ്കിലൂടെ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാം.... 
Q Paper STD 10
എട്ടാം തരത്തിലെ ചോദ്യപേപ്പറിനായി താഴെയുള്ള ലിങ്കിലൂടെ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാം...
Q Paper STD 8

ഒന്‍പതാം തരത്തിലെ ചോദ്യപേപ്പറിനായി താഴെയുള്ള ലിങ്കിലൂടെ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാം...
Q Paper STD 9
ഇതുവരെ ആവശ്യപ്പെട്ടവര്‍ക്കെല്ലാം ചോദ്യപേപ്പര്‍ അയച്ചിട്ടുണ്ട്.എന്നാല്‍ ചില e mail വിലാസങ്ങളില്‍ നിന്ന് failure message വന്നിട്ടുണ്ട്.(ഉദാ-shyam    nsshss meenchandha kozhikode    v.asreeshyam@rocketmail.com)രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്തിട്ടും ചോദ്യപേപ്പര്‍ കിട്ടാത്തവര്‍ rashtrabhashablog@gmail.com എന്ന വിലാസത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് മെയില്‍ ചെയ്യുക....

बधाईयाँ...हार्दिक बधाईयाँ

 
" खुशी धरती पे रुकती नहीं,
    गगन के झूले पे नाचती नहीं,
     सूरज के गोद तक जाती नहीं,
          दिल में बार-बार गूँजती...गूँजती.."

          खुशी की बात है कि इडुक्की जिल्ला के पूच्चप्रा सरकारी उच्च माध्यमिक स्कूल के हिंदी आध्यापक श्री दीपक अनंत रावजी को अध्यापक दिन के जिलास्तरीय कवि सम्मेलन के अवसर पर अपनी रची कविता का आलापन पर पहली श्रेणी का पुस्कार प्राप्त हुआ। आपका हम दिल से अभिनंदन करते हैं । साथ ही आशा करते है कि आगामी दिनों में  कन्नूर में होनेवाली राज्यस्तरीय कवि सम्मेलन में भी आप इसी प्रकार पुरस्कार से विभूषित हो जाएँ । हिंदी ब्लोग की ओर से बधाईयाँ..जीते रहो ....

ബ്ലോഗില്‍ കമന്റ് ചെയ്യുന്ന വിധം

ഒരു അദ്ധ്യാപകന്‍ ഹിന്ദി ബ്ലോഗിനയച്ച മെയിലാണിത്. ബ്ലോഗുകള്‍ ഇത്രയേറെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിട്ടും കമന്റുകളിടാന്‍ അറിയാത്തവരും Read More ക്ലിക്ക് ചെയ്താല്‍ തുടര്‍ന്നു വായിക്കാം എന്നറിയാത്തവരും ഉണ്ട് എന്ന അറിവ് ഞങ്ങളെ തെല്ലൊന്നുമല്ല അമ്പരപ്പിച്ചത്. മിക്ക ബ്ലോഗുകളും കമന്റ് ചെയ്യുന്ന വിധം പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന പോസ്റ്റുകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുള്ളതിനാല്‍ അത്തരമൊന്നിന്റെ ആവശ്യമില്ല എന്നായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ തോന്നല്‍. എന്നാല്‍ ആ മെയില്‍ ഞങ്ങളെ മാറ്റിച്ചിന്തിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലമാണ് ഈ പോസ്റ്റ്.
കമന്റ് ചെയ്യുന്ന വിധം
ബ്ലോഗിലെ ഏതെങ്കിലുമൊരു പോസ്റ്റിന് താങ്കള്‍ അഭിപ്രായമെഴുതാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ.താങ്കള്‍ക്ക് തീര്‍ച്ചയായും ഒരു gmail ID ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രസ്തുത പോസ്റ്റിന്റെ താഴെയുള്ള comment എന്നതില്‍ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.നേരത്തെ ആ പോസ്റ്റിന് ആരെങ്കിലും കമന്റുകള്‍ ഇട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ ആ കമന്റുകളുടെ എണ്ണവും അവിടെ കാണാം (4 comments, 10 comments എന്ന രിതിയില്‍)


അവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.താഴെ കാണുന്നതുപോലെ ഒരു പേജു തുറന്നുവരും.


Leave your comment എന്നുള്ളിടത്ത് കമന്റ് എഴുതുക.(ഏതു ഭാഷയിലും....) gmail ID ഉപയോഗിച്ച് sign in ചെയ്ത് publish your comment ബട്ടന്‍ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.താങ്കളുടെ കമന്റ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു.
പോസ്റ്റിലെ Readmore...
പോസ്റ്റുകള്‍ ദൈര്‍ഘ്യമുള്ളതാകുമ്പോള്‍ page break സങ്കേതം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അവ ചുരുക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെളുള്ള പോസ്റ്റുകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോല്‍ പലരും അപൂര്‍ണ്ണമായ പോസ്റ്റാണോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്ന് ചോദിച്ച് വിളിക്കാറുണ്ട്. അത്തരം പോസ്റ്റുകളില്‍ Readmore... അല്ലെങ്കില്‍ തുടര്‍ന്നു വായിക്കാം എന്നൊരു വാചകം കാണാം. ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്താല്‍ പോസ്റ്റ് പൂര്‍ണ്ണരൂപത്തില്‍ വായിക്കാം

ചോദ്യപേപ്പര്‍

സുഹൃത്തുക്കളെ,
പ്രതികരണങ്ങളാണ് ബ്ലോഗിംഗിന് പ്രചോദനം. മാതൃകാ ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ തയ്യാറാക്കിത്തരാനുള്ള അഭ്യര്‍ത്ഥനക്ക് കിട്ടിയ പ്രതികരണം നിരാശപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു. ആയതിനാല്‍ ഹിന്ദി ബ്ലോഗ് തയ്യാറാക്കിയ ചോദ്യപേപ്പറുകളുടെ വിതരണം താത്പര്യപൂര്‍വ്വം ആവശ്യപ്പെടുന്നവര്‍ക്കു മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്താന്‍ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. 298 പേരാണ് ചോദ്യപേപ്പര്‍ എട്ടാം ക്ലാസ്സിലെ ആവശ്യപ്പെട്ട് രജിസ്റ്റര്‍ചെയ്തത്. അവര്‍ക്കെല്ലാം ചോദ്യപേപ്പര്‍ അയച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. നന്ദിയറിയിച്ച് തിരികെ മെയില്‍ ചെയ്തവരുടെ എണ്ണം 3 !!!
എന്നിരിക്കിലും ....കുട്ടികളെ മാത്രം കരുതി ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.VIII,IX ക്ലാസ്സുകളുടെ പേജില്‍ അതത് ചോദ്യപേപ്പറുകള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

प्रथम कालाँत मूल्याँकन २०१३-१४(MODEL)
Third Language Hindi
कक्षा : 10 कुल स्कोर : 40
समय : 1½
सामान्य निर्देश:
  • सभी प्रश्नों के निर्देश ध्यान से पढ़ें।
  • पन्द्रह मिनट का कूल-आफ टाईम दिया जाएगा। वह प्रश्न पत्र के वाचन करने और लिखने के पूर्व तैयारी केलिए हैं।
  • 5 से 7और 8 से 10 तक के प्रश्नों में विकल्प हैं।

1.तालिका की पूर्ति करके लिखें (2)
पाठ
प्रोक्ति
रचयिता
गैरा
…..................
महादेवी वर्मा
…...............
घटना
मिलानी
बाबूलाल तेली की नाक
कहानी
…......................
नदी और साबुन
….................
ज्ञानेन्द्रपति
2. अंग्रेज़ी शब्दों के स्थान पर उनके समानार्थी हिंदी शब्द रखकर निम्नलिखित खंड़ का पुनर्लेखन करें। (3)
आप के नाम पर registered letter भेजने केलिए आवश्यक stamp भी भेज दीजिए। अधिक जानकारी केलिए आप निम्नलिखित नंबर पर telephone कर सकते हैं।
(डाक टिकट, दूरसंचार, दूरभाष, पंजीकृत पत्र)
  1. निम्नलिखित घटनाओं को क्रमबद्ध करके लिखें। (2)
  • पशु चिकित्सकों ने निर्णय दिया कि गाय को सूई खिला दी गई है।
  • गौरा ने दाना - चारा खाना बहुत कम कर दिया।
  • लेखिका ने पशु चिकित्सकों को बुलाकर दिखाया।
  • गौरा को सेब का रस पिलाना शुरू किया।
4. निम्नलिखित चरित्रगत विशेषताओं से महादेवीवर्मा की विशेषताएँ चुनकर लिखें।(2)
  • लौकिक बुद्धि में अपने को श्रेष्ठ समझनेवाली
  • पशु-पक्षियों के प्रति प्यार रखनेवाली
  • खाद्य-समस्या के समाधान केलिए पशु-पक्षी न पालने वाली
5से 7तक के प्रश्नों में से किन्हीं दो प्रश्नों के उत्तर लिखें। (2 x2=4)
5. 'बैंगनी हो गई तुम्हारी शुभ्र त्वचा'- यहाँ कवि किस समस्या की ओर
इशारा करना चाहते हैं? आप का विचार प्रकट करें।
6. आजकल ज़रा-सी बीमीरी पर बड़ी सी बड़ी टेस्ट करवाई जाती है। चिकित्सा के क्षेत्र
में प्रचलित इस बुरी प्रवृत्ति पर टिप्पणी लिखें।
7. हाथी के बेघर होने में मानव समाज का असंगतिपूर्ण विकास भी जिम्मेदार है - इस प्रस्ताव से आप कहाँ तक सहमत हैं?
8से 10तक के प्रश्नों में से किन्हीं दो प्रश्नों के उत्तर लिखें (2x4=8)
8. मान लें, गौरा की मृत्यु से संघर्ष का विवरण करते हुए महादेवी वर्मा अपनी बहन के
नाम पत्र लिखती है। वह पत्र कल्पना करके लिखें।
9. तोरपा ब्लॉक से गुजरते हाथी पर बिजली का झटका लगा और वह मर गया । अगले दिन के अखबारों में यह समाचार आया । वह समाचार कल्पना करके लिखें ।
10. डॉ.लालूराम तेली के अस्पताल पहुंचे बावुलाल तेली और डॉक्टर के बीच का
वार्तालाप कल्पना करके लिखें।
सूचना : निम्नलिखित कविता पढ़कर नीचे दिए प्रश्नों के उत्तर लिखें।
उपवन की यह राजकुमारी
रंगों से सजी धजी
झलक अपने दिखलाने आती
हाथ किसी के वह नहीं आती
प्यारी-प्यारी चंचल तितली
लाल-लाल पीले फूलों पर
सारा दिन मंड़राती तितली
रंग-बिरंगी प्यारी तितली
फूलों का रस पीती रहती
फिर भी दुबली पतली दिखती
फूल-फूल मंड़राती फिरती
प्यारी-प्यारी चंचल तितली
(सजी-धजी - अलंकृत, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, झलक - ശോഭ,
मंडराना - ചുറ്റക്കറങ്ങുക)
11. झलक अपने दिखलाने आती-कौन?(फूल, तितली, पक्षी) (1)
12. कविता के लिए उचित शीर्षक लिखें। (1)
13. कविता का आशय लिखें। (3)
14. 'जल संरक्षण हमारा कर्तव्य है'- इस विषय पर एक पोस्टर तैयार करें। (3)
सूचना : निम्नलिखित अंश का संशोधन करके लिखें। (2)
15. गोपाल की भाई छठी कक्षा में पढ़तेहै। उसके पास दो कलम और एक बस्ता है।
सूचना : निम्नलिखित विशेषणों से उचित विशेषण चुनकर खंड़ का पुनर्लेखन करें । (2)
16. बाज़ार में ….......... फल बेचे जाते हैं। सेब, अनार आदि …..... होते हैं।.......... अनार देखने में बहुत …............ होते हैं। (महँगे, तरह-तरह के, आकर्षक, लाल, गरीब)
सूचना : उचित योजकों से वाक्यों को मिलाएँ। (2)
17. वहाँ गंदगी है। वहाँ बीमारी है । (लेकिन, क्यों कि, जहाँ-वहाँ)
सूचना : निम्नलिखित गद्य खंड़ पढ़ें और नीचे दिए प्रश्नों के उत्तर लिखें।
प्रातः काल स्वास्थ्य केलिए उत्तम समय है। सूर्योदय होने से पहले ही हमें बिस्तर छोड़ देना चाहिए। इस समय हवा ताज़ा,और वातावरण शांत एवं प्रदूषण रहित होते हैं। सबेरे सैर करने से फेफड़ों को ताज़ा हवा मिलती है, जिसमें ओक्सिजन की अधिकता होती है। सबेरे घूमने से शरीर में दिन भर स्फूर्ति रहती है। इस समय प्रकृति में नव जागरण होता है।
18. हमें कब बिस्तर छोड़ना चाहिए ? (1)
19. 'जिसमें' शब्द में प्रयुक्त सर्वनाम चुनें। (यह, वह, जो ,कौन) (1)
20. 'सबेरे सैर करने से फेफड़ों को ताज़ा हवा मिलती है'-इस वाक्य में विशेषण शब्द है....
(सबेरे, सैर, ताज़ा, हवा) (1)
21. प्रात:काल की क्या-क्या विशेषताएँ हैं ? (2)

പത്താം തരത്തിലെ ചോദ്യപേപ്പറിനായി (PDF) താഴെയുള്ള ലിങ്കിലൂടെ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാം.... 
Q Paper STD 10
 
എട്ടാം തരത്തിലെ ചോദ്യപേപ്പറിനായി
(PDF) താഴെയുള്ള ലിങ്കിലൂടെ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാം...
Q Paper STD 8

ഇതുവരെ ആവശ്യപ്പെട്ടവര്‍ക്കെല്ലാം ചോദ്യപേപ്പര്‍ അയച്ചിട്ടുണ്ട്.എന്നാല്‍ ചില e mail വിലാസങ്ങളില്‍ നിന്ന് failure message വന്നിട്ടുണ്ട്.ഫോം സമര്‍പ്പിക്കുന്നതിനു മുന്‍പ് e mail വിലാസങ്ങള്‍ ശരിയാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക


बाबूलाल तेली की नाक- कार्य पत्रिका

പത്താംതരം ഒന്നാം യൂനിറ്റിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തയ്യാറാക്കിയ ചോദ്യശേഖരം ഞങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നത് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകുമല്ലോ?പത്താംതരം രണ്ടാം യൂനിറ്റിലെ बाबूलाल तेली की नाक എന്ന പാഠത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തയ്യാറാക്കിയ ചോദ്യശേഖരം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.
പാഠത്തെ സൂക്ഷ്മമായി വിശകലനം നടത്താനാവശ്യമായ രീതിയില്‍ പരമാവധി ചോദ്യങ്ങള്‍ ഇതിലും ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വര്‍ക്ക് ഷീറ്റുകളുടെ ഉള്ളടക്കത്തെ സംബന്ധിച്ച് നിങ്ങളുടെ പ്രതികരണങ്ങള്‍ (നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍, അഭിപ്രായങ്ങള്‍, കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കലുകള്‍, വിമര്‍ശനങ്ങള്‍, എല്ലാം) പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു
कार्य पत्रिका - 5 (worksheet - 5) बाबूलाल तेली की नाक (कहानी)    

Downloads:

പത്താംതരം ഹിന്ദി പാഠപുസ്തകത്തിലെ രണ്ടാം യൂനിറ്റിന്റെ വിശകലനം

NK Shanoj Kumar
ശ്രീ. എന്‍ കെ ഷനോജ് കുമാര്‍ (നടക്കാവ് ഗവ. വൊക്കേഷനല്‍ ഹയര്‍സെക്കന്ററി സ്കൂള്‍ ഫോര്‍ ഗേള്‍സ്  കോഴിക്കോട് , ഹിന്ദി സ്റ്റേറ്റ് റിസോഴ്സ് ടീം അംഗം) 2013 ആഗസ്ത് 12ന് രാത്രി 9.15ന് ആകാശവാണിയുടെ കേരളത്തിലെ എല്ലാ നിലയങ്ങളിലൂടെയുമായി നടത്തിയ പത്താംതരം ഹിന്ദി പാഠപുസ്തകത്തിലെ രണ്ടാം യൂനിറ്റിന്റെ വിശകലനം തല്‍സമയം റെക്കോഡ് ചെയ്യുവാന്‍ സാധിച്ചിരുന്നില്ല എന്ന കാര്യം ഓര്‍ക്കുമല്ലോ. എന്നാല്‍ ബ്ലോഗ് അഡ്മിന്‍സിന്‍റെ നിശ്ചയദൃഢതയാണ് വൈകിയാണെങ്കിലും ഈ വിശകലനം, ഫയല്‍ നിങ്ങളുടെ മുമ്പിലെത്താന്‍ കാരണമായത്. പാദവാര്‍ഷിക പരീക്ഷയ്ക്ക് കാത്തിരിക്കുന്ന കുട്ടികള്‍ക്കും നിരന്തര മൂല്യനിര്‍ണയ തന്ത്രങ്ങളറിയാതെ നട്ടം തിരിയുന്ന അദ്ധ്യാപകര്‍ക്കും ഏറെ സഹായകരമാണ് ഈ വിശകലനം. ഹിന്ദി ബ്ലോഗിന്റെ ഈ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ അഭിനന്ദനാര്‍ഹമാണെങ്കിലും ഒരു കമന്‍റ് എങ്കിലും ഞങ്ങള്‍ ആഗ്രഹിച്ചു പോവുന്നു.
കേള്‍ക്കുവാന്‍  പ്ലയറില്‍  പ്ലേ ബട്ടണ്‍ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഡൌണ്‍ലോഡ് ചെയ്യുവാന്‍ download  ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. കമന്റ് ചെയ്യുക. നിങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങള്‍ അറിയാന്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക് താത്പര്യമുണ്ട്.

പാദവാര്‍ഷിക പരീക്ഷയുടെ മാതൃകാ ഉത്തരങ്ങള്‍(2012-13)



 ശ്രീ. രവി എം
എച്ച്.​എസ്.എ, ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്,
കടന്നപ്പള്ളി, കണ്ണൂര്‍ ജില്ല തയ്യാറാക്കിയ
കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷത്തെ(2012-13) 
പാദവാര്‍ഷിക പരീക്ഷയുടെ മാതൃകാ ഉത്തരങ്ങള്‍

STD VIII    STD IX     STD X

प्रश्न बैंक - आठवीं कक्षा


       വളരെയേറെ സന്തോഷത്തോടെയാണ് ഇന്നത്തെ ഈ പോസ്റ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. മാന്നാര്‍ കുറത്തിക്കാട് ശ്രീ ഭുവനേശ്വരി ഹയര്‍ സെക്കന്ററി സ്കൂളിലെ ഗായത്രി എം. പിള്ള എന്ന എട്ടാം ക്ലാസ്സുകാരി കൊച്ചുമിടുക്കി തന്റെ അച്ഛനും ബുധനൂര്‍ ഗവ  ഹയര്‍  സെക്കന്ററി  സ്കൂളിലെ ഹിന്ദി അദ്ധ്യാപകനുമായ ശ്രീ മധുസൂദനന്‍പിള്ള സാറിന്റെ സഹായത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയയച്ച എട്ടാം ക്ലാസ്സിലെ പാഠഭാഗങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ഒരു ചോദ്യശേഖരം. വായനക്കാര്‍ക്ക് സന്തോഷം നല്കുന്ന ഒരു കാര്യം കൂടിയുണ്ട്. ഇവയുടെ മാതൃകാഉത്തരങ്ങളും അവര്‍ ഇതോടൊപ്പം തയ്യാറാക്കിയയച്ചിട്ടുണ്ട്. അവ പോസ്റ്റിനു താഴെയുള്ള ലിങ്കില്‍ നിന്ന് ഡൗണ്‍ലോഡ് ചെയ്തെടുക്കാം. ചോദ്യശേഖരത്തിനു മേല്‍ ഹിന്ദി അദ്ധ്യാപകസുഹൃത്തുക്കളുടെ ഗൗരവതരമായ ചര്‍ച്ചകളും നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളും വഴിയുള്ള ഇടപെടല്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കമന്റുകള്‍ ഏതു ഭാഷയിലുമാകാം.



... ...
आजादी की 67वीं वर्षगाठ पर आपको हार्दिक शुभकामनाएँ।
स्वतंत्रता संग्राम के उन दिनों की बात है, जब जलियांवाला बाग में जनरल डायर ने हजारों निर्दोष भारतीयों पर गोलियां चलवाई थीं और धरती खून से लाल हो गई थी । जब भगतसिंह ने यह सुना, उस समय उनकी उम्र केवल 12 वर्ष थी । अगले दिन वह घर से स्कूल जाने के लिए निकले, पर स्कूल न जाकर जलियांवाला बाग गए। वहां धरती अभी तक लाल थी । वह वहीं बैठ गए और एक शीशी में खून से सनी मिट्टी भरने लगे । मिट्टी भर कर शीशी जेब में रख ली और वहीं बैठ कर घंटों सोचते रहे । जब उन का ध्यान टूटा तो शाम घिर आई थी । स्कूल में कब की छुट्टी हो चुकी थी ।
जब वह देरी से घर पहुंचे तो बहन ने पूछा, ''इतनी देर कहां लगा दी ?'' '' जलियांवाला बाग गया था,'' फिर उन्होंने शीशी जेब से निकाली । बहन ने पूछा, ''इस में क्या है?'' '' यह शहिदों का खून है।'' ''इससे क्या होगा?'' भगतसिंह ने शीशी को मजबूती से पकड़ते हुए दृढ़ता से कहा,''मुझे प्रेरणा मिलेगी।'' उसी प्रेरणा का परिणाम था कि समय आने पर वह हंसते हंसते मातृभूमि के लिए शहीद हो गए ।
... ...

बावूलाल तेली की नाक



പണത്തിന്റെ പിന്നാലെയുള്ള നെട്ടോട്ടം മൂലം ഡോക്ടര്‍മാരോട് സമൂഹത്തിന് മുന്‍പുണ്ടായിരുന്ന ആദരം ഇന്ന് കുറഞ്ഞുവരുന്നു. ചികിത്സാരംഗത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അഴിമതിയേയും കച്ചവടവത്കരണത്തേയും 'ബാബുലാല്‍ തേലിയുടെ മൂക്ക്'എന്ന ഫലിതരസപ്രധാനമായ ഈ കഥ നമുക്ക് തുറന്നു കാട്ടിത്തരുന്നു. സഹജീവികളുടെ വേദന കണ്ടുരസിക്കുന്ന, പ്രതികരണശേഷി കാട്ടാത്ത മനുഷ്യര്‍,വരാനിരുന്നത് ഇതിലും വലുതായിരുന്നെന്നും ഇങ്ങനെ അവസാനിച്ചത് മഹാഭാഗ്യമെന്നും ചിന്തിക്കുന്നവര്‍, ആവശ്യമില്ലാത്ത ടെസ്റ്റുകള്‍ക്ക് നിര്‍ബന്ധിക്കുന്ന ആശുപത്രികള്‍, സൂക്ഷ്മതലത്തിലുള്ള ചികിത്സ മാത്രം ഏറ്റെടുക്കുന്ന സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകള്‍, സര്‍ക്കാര്‍ മേഖലയില്‍ നിന്ന് സാദരം സസ്പെന്‍ഷന്‍ ഏറ്റുവാങ്ങി പ്രൈവറ്റ് ക്ലിനിക്ക് നടത്തുന്ന ഡോക്ടര്‍മാര്‍, സര്‍ക്കാര്‍ ജോലിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണം എന്തിനും സര്‍ക്കാരിന്റ തുണയുണ്ടാകുമെന്നതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവര്‍, എന്തിനുമേതിനും സഭകള്‍ വിളിച്ചുചേര്‍ത്ത് പ്രഭാഷണങ്ങളുടെ കെട്ടഴിക്കുന്നവര്‍ എന്നിങ്ങനെ കഥാകാരന്റെ പരിഹാസം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നവര്‍ അനവധി. ഈ കഥയിലെ രസകരമായ നാലു സന്ദര്‍ഭങ്ങളുടെ ചിത്രീകരണം നിര്‍വഹിച്ചത് കാര്‍ത്തിക കറ്റാനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രശസ്ത കാര്‍ട്ടൂണിസ്റ്റു കൂടിയായ ശ്രീ കാര്‍ത്തികേയന്‍ മാസ്റ്ററാണ്. കൊട്ടാരക്കര വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ശൂരനാട് ഗവ. ഹയര്‍സെക്കന്ററി സ്കൂളിലെ ചിത്രകലാധ്യാപകനായ അദ്ദേഹത്തോടുള്ള നന്ദിയും ഈ അവസരത്തില്‍ അര്‍പ്പിക്കുന്നു. ഈ പോസ്റ്റിലുള്ള സൂചകങ്ങളോടൊപ്പം നിങ്ങള്‍ ഓരോരുത്തരുടെയും അനുഭവസമ്പത്തും പഠന തന്ത്രങ്ങളും ചേരുമ്പോള്‍ മികച്ച ടീച്ചിംഗ് മാനുവലുകള്‍ രൂപം കൊള്ളുക തന്നെ ചെയ്യുമെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കുറപ്പുണ്ട്.

समस्या : स्वास्थ्य व सार्वजनिक स्वास्थ्य संबंधी वैज्ञानिक दृष्टिकोण का अभाव।
समस्यापरक : इलाज के क्षेत्र में कई तरह के शोषण हैं।
भाषापरक :
  1. व्यंग्य कहानी से परिचय पाना।
  2. समसामयिक समस्याओं पर तीखा प्रहार करनेलायक चुटीली भाषा का प्रयोग समझना।
  3. सर्वनाम के साथ कारक चिह्नों का प्रयोग।
सहायक सामग्री: समाचार या वीडियो दृश्य (सड़क दुर्घटना का), पाठभाग से संबंधित एक रपट, सर्वनाम और कारक का चार्ट ।

पहला अंतर
        किसी एक सड़क दुर्घटना का समाचार ( नमूना ) प्रस्तुत करें।
सड़क दुर्घटना में 7 पुलिसकर्मियों की मौत
कोलकत्ता  :  पश्चिम बंगाल के जलपाइगुड़ी जिले में रविवार को पुलिस का एक वाहन एक ट्रक से टकरा गया , जिससे सात  पुलिसकर्मियों की मौत हो गई । घायल पुलीसवाले घंटों तक सडक पर पडे रहना ही मौत की संख्या बढ़ने का कारण मानते है। दुर्घटना में घायल एक अन्य पुलिसकर्मी अस्पताल में जिंदगी के लिए संघर्ष कर रहा है। एक घायल पुलिसवाले ने कहा कि जब दुर्घटना हुई तब लोग केवल दर्शक होकर खडे रहे थे और कुछ अपने मोबैल पर घटना का शूटिंग कर रहे थे। पुलिस ने कहा कि दुर्घटना के कारणों की जांच की जाएगी,लेकिन प्रत्यक्षदर्शियों ने बताया है कि दोनों वाहन तीव्र रफ्तार से जा रहे थे।ट्रक चालक दुर्घटना  के बाद फरार हो गया।
 ऐसा समाचार दें:
  • घायल पुलीसवालों का घंटों तक सड़क पर पड़ा रहना।
  • भीड़ का आत्मकेंद्रित स्वभाव पर आधारित वर्णन।
  • पुलीसवालों का बिना सहायता से मर जाना।
  • मोबैल फोन पर फोटो खींचना ।
 रपट के आधार पर प्रश्न पूछें -
            ? पुलीसवालों की मृत्यु कैसे हुई ?
            ? दुर्घटना देखकर लोगों का व्यवहार कैसा था ?
            ? लोग ऐसा बर्ताव क्यों करते हैं ?
            ? यदि आप उस जगह होते तो क्या करते ?
छात्रों को प्रतिक्रिया का अवसर दें।
संक्षिप्तीकरण
आधुनिक मानव आत्मकेंद्रित है। वह केवल अपने ही बारे में सोचता है, करता है, बोलता है....
बच्चो, अत्याचार के विरुद्ध आवाज़ उठाए एक भले आदमी की हालत बाबूलाल तेली नामक पात्र द्वारा व्यंग्य शैली में स्वयंप्रकाशजी हमसे कहते हैं। ज़रा पढ़ें।
    बाबूलाल तेली की नाक कहानी का वाचन करें।
    (एक दिन.......... .......... ............. .........जाना ही पड़ेगा ।)

वाचन प्रक्रिया
        रेखाचित्र का वाचन करें। ( वाचन प्रक्रिया ) छात्र सस्वर वाचन। वाचन का आकलन।
        वाचन प्रक्रिया का निर्धारण  करें ।
        आशय ग्रहण के लिए सहायक प्रश्न पूछें -
            ? बाबूलाल तेली को किससे मार खाना पड़ा ?
            ? "यही उनके पिटने का कारण था।" पिटने का कारण क्या था ?
            ? "बाबूलाल तेली जैसे हर व्यक्ति को उसे जानना चाहिए और उससे डरना भी चाहिए।"
               यह किसका विचार  था ?
            ? "...शुक्र है उनकी गर्दन ही नहीं दबा दी गई।" बाबूलाल तेली ऐसा क्यों सोचते हैं ?
            ? अधेड़ आदमी को निर्दयता से पीटते देखकर लोगों की प्रतिक्रिया क्या थी ?
            ? यहाँ अधेड़ आदमी को पीटते देख बाबूलाल तेली ने क्यों आवाज़ उठाई ?
            ? सामाजिक प्रतिक्रिया जगाने के लिए हम क्या कर सकते हैं ?
            ? "कमीज़ खराब हो रही थी। कमीज़ खराब होते देख कमज़ोरी-सी महसूस होने लगी।"
               यहाँ निहित व्यंग्य क्या है ?
            ? "अस्पताल जाना ही पड़ेगा"। ऐसा क्यों कहा गया है?
            ? "....इस स्थिति में टेंपो-रिक्शावाले भी पता नहीं उन्हें बैठाएँ या नहीं।" ऐसा क्यों कहा गया है ?
        बच्चों को प्रतिक्रिया का अवसर दें।
                " अकेले हो या सामूहिक, अन्याय के विरुद्ध आवाज़ उठानी ही चाहिए।
                लेकिन अकेली आवाज़ से भी असरदार सामूहिक आवाज़ ज़रूर होती है।
                समाज को जगाने के लिए तेली जैसे एक ही काफी है। "
            ? अन्याय के विरुद्ध आवाज़ उठाए तेली को क्या हुआ होगा ?
" एक बलिष्ठ व्यक्ति ने बाबूलाल तेली की नाक पर ज़ोरदार घूँसा जड़ दिया।  "भीड़ में खड़े दो लोगों के बीच में हुए वार्तालाप तैयार करें।
        लेखन प्रक्रिया
वार्तालाप            
                    पहला आदमी     : ….............................................
                    दुसरा आदमी     : ….............................................
                    पहला आदमी     : ….............................................
                    दुसरा आदमी     : ….............................................
                    पहला आदमी     : ….............................................
                    दुसरा  आदमी    : ….............................................
                    पहला आदमी     : …..............................................
                    दुसरा   आदमी   : ….............................................
 अगला अंतर
        (सामने ही.......... …............ ….........ठगे गए हैं।)
 
  वाचन प्रक्रिया
        उपरोक्त सूचित पाठभाग का वाचन करें। ( वाचन प्रक्रिया ) छात्र सस्वर वाचन। वाचन का आकलन।
        वाचन प्रक्रिया का निर्धारण  करें ।
        आशय ग्रहण के लिए सहायक प्रश्न पूछें -
        ? "लिखा न होता अस्पताल वह पाँच सितारा होटल लगता।" इससे आप क्या समझते हैं?
        ? "...यह अस्पताल उनके स्टैंडर्ड का नहीं था।" इसका मतलब क्या है?
  •         बच्चों को प्रतिक्रिया का अवसर दें।
  •         विचारों के आदान-प्रदान और शंका समाधान का अवसर दें।
  •         शेष शंकाओं को पूरी कक्षा में सुनाएँ।
  •         दूसरे दलों द्वारा शंकाओं का समाधान करवाएँ।   
  •           और भी कोई शंका बाकी है तो उचित सूचनाओं और प्रश्नों के ज़रिए सुलझाएँ।
छात्रो, चिकित्सा के क्षेत्र में कई बुरी प्रवृत्तियाँ दिखाई पड़ती हैं। इसपर एक टिप्पणी तैयार करें।
            सहायक बिंदु
  • बाज़ारी प्रवृत्ति
  • अनावश्यक टेस्ट
  • इधर-उधर चक्कर लगवाना
        लेखन प्रक्रिया। वैयक्तिक रूप से लिखें।
  •      दल में प्रस्तुति, चर्चा।
  •      दल में परिमार्जन ।
  •      दलों द्वारा प्रस्तुति।
    अध्यापक की अपनी प्रस्तुति।
चिकित्सा के क्षेत्र में नैतिकता का अभाव
आजकल चिकित्सा के क्षेत्र में बाज़ारी प्रवृत्ति बढ़ रही है। अस्पतालवाले मरीज़ की नहीं, अपनी भलाई चाहते हैं ।  रोग - निर्णय के नाम पर खर्चीले तथा बेकार टेस्ट करवाए जाते हैं   फिर भी रोग का निर्णय नहीं किया जाता। कई दिनों तक चिकित्सा के बहाने इलाज करके अंत में उन्हें छोड़ देते हैं। भारी रकम खर्च करने पर भी मरीज़ रोगमुक्त नहीं होते। वास्तव में इलाज एक पवित्र कार्य है। अस्पतालवालों की इस मनोवृत्ति ज़रूर बदलनी है।

            किसी एक दल की उपज का संशोधन।
            हस्तान्तरण करके अन्य दलों की उपजों का संशोधन।
 लेखन प्रक्रिया
  •  अनुबद्ध कार्य: बाबूलाल तेली और रिसेप्शन में बैठी लड़की के बीच का वार्तालाप तैयार करें।
अगला अंतर
        (इसके बाद.................................ज़रूरी था।)

            पिछले दिन में दिये गये अनुबद्ध कार्य की प्रस्तुति ।
            चुनिंदे उपजों का संशोधन ।
घंटों तक अस्पताल में चक्कर काटकर भी तेली को पर्याप्त चिकित्सा नहीं मिली। अस्पताल का बिल देखकर बाबूलाल तेली ने क्या सोचा होगा?
    वाचन प्रक्रिया
        निर्दिष्ट पाठभाग का वाचन करें। ( वाचन प्रक्रिया ) छात्र सस्वर वाचन।
        वाचन का आकलन।
        वाचन प्रक्रिया का निर्धारण  करें ।

    आशय ग्रहण के लिए सहायक प्रश्न पूछें -
        ? लालूराम तेली कौन था?
        ? डॉक्टर लालूराम तेली ने बाबूलाल तेली की चिकित्सा कैसे की थी?
        ? इलाज के संबंध में सहकर्मियों का मत क्या था?
        ? दफ्तरवालों ने सरकारी अस्पताल में इलाज करने का सुझाव क्यों दिया?
        ? लालूराम ने क्यों हाथ खड़े कर दिए?

"किसी ने इस बीच डॉक्टर की लापरवाही शीर्षक से एक स्थानीय समाचार पत्र में खबर छपवा दी थी,....."।
वह समाचार कैसा होगा ?कल्पना करें और समाचार तैयार करें।"
  •  लेखन प्रक्रिया।
  • वैयक्तिक रूप से लिखें।
  • दल में प्रस्तुति, चर्चा।
  • दल में परिमार्जन ।
  • दलों द्वारा प्रस्तुति।
अध्यापक की अपनी प्रस्तुति।
 मरीज की मौत, डॉक्टर पर एफ.आइ.आर
 इलाहाबाद , अगस्त १४  :  कचेहरी रोड में स्थित एक निजी अस्पताल में भर्ती नगर निगम में सफाई कर्मी  श्री.भारत लाल की मौत से नाराज परिजनों ने बुधवार देर रात जमकर हंगामा किया। घरवालों ने डॉक्टर पर  लापरवाही पूर्वक इलाज करने का आरोप लगाते हुए नारेबाजी की । सूचना मिलने पर पहुंची पुलिस को देख लोग भड़क उठे और कार्रवाई की मांग शुरू कर दी। हालांकि बाद में पुलिस ने अस्पताल के जूनियर डॉक्टर रोहित  के खिलाफ लापरवाही पूर्वक इलाज किए जाने की रिपोर्ट दर्ज की।तब कहीं जाकर मामला शांत हुआ। शाहगंज थानाक्षेत्र के गढ़ैया निवासी  भारत को लीवर में दिक्कत थी, उसे पांच दिन पहले कचेहरी  के आनंद अस्पताल में भर्ती कराया गया था ।परिजनों का आरोप है कि शाम आठ बजे तक उसकी तबियत में सुधार था,लेकिन रात में जूनियर डॉक्टर नेलापरवाही पूर्वक इलाज किया । इससे उनकी मौत हो गई थी । भारत के दो बच्चे हैं ।
अगला अंतर
    (कुछ लोगों ने......................... …............घूँसा मारा।)

        पाठभाग से संबंधित एक रपट की प्रस्तुति
डॉक्टर की लापरवाही: मरिज़ की नाक काटी गई।
स्थान:..तारीख : एक मामूली चोट के इलाज के लिए आए  बाबूलाल तेली (45)  नामक मरीज़ को डॉक्टर की लापरवाही के कारण अपनी नाक नष्ट हुई। डॉक्टर लालूराम तेली ने किसी टेस्ट के बिना बाबूलाल तेली की नाक का ऑपरेशन किया।उसके बाद मरीज़ की हालत बिलकुल बिगड़ गई। अब वह देखने-सुनने में असमर्थ निकला है। नकली इलाज, विभिन्न टेस्ट आदि से मरीज़ को लूटकर फायदेमंद डॉक्टरों की लापरवाही इलाज के क्षेत्र में बढ़ रही है।

  बच्चो,समाचार पढ़ा है न?
        बाबूलाल तेली को क्या हुआ होगा? आगे देखें।
  वाचन प्रक्रिया
        उपरोक्त सूचित पाठभाग का वाचन करें। ( वाचन प्रक्रिया )
        छात्र सस्वर वाचन। वाचन का आकलन।
        वाचन प्रक्रिया का निर्धारण  करें ।
        आशय ग्रहण के लिए सहायक प्रश्न पूछें -
    ? बाबूलाल तेली विशेष चिकित्सा के लिए कहाँ गया?
    ? मुंबई में चिकित्सा के बाद बाबूलाल तेली की क्या हालत हुई थी?
    ? बाबूलाल तेली ने बिस्तर पर बैठकर क्या सोचा?
        "चिकित्सा के क्षेत्र में नैतिकता" विषय पर एक संपादकीय तैयार करें।"
   लेखन प्रक्रिया
        चिकित्सा के क्षेत्र में नैतिकता - संपादकीय
        सहायक बिंदु -
  • चिकित्सा-व्यापार
  • विभिन्न (अनावश्यक) टेस्ट
  • भ्रष्टाचार
  • नकली इलाज
  • खर्चीली इलाज और गरीब जनता
    लेखन प्रक्रिया।
    वैयक्तिक रूप से लिखें।
    दल में प्रस्तुति,
    प्रस्तुति पर चर्चा।
    दल में परिमार्जन ।
    दलों द्वारा प्रस्तुति।
    अध्यापक की अपनी प्रस्तुति।
चिकित्सा के क्षेत्र में नैतिकता
        आजकल हर क्षेत्र में भ्रष्टाचार का बोलबाला है। चिकित्सा-क्षेत्र भी इससे मुक्त नहीं है। अस्पताल पैसा कमाने का अड्डा मात्र बन गया है । छोटी सी बीमारी के लिए रक्त की जाँच, स्कैनिंग , एक्स-रे, ई.सी.जी. एच.आई.वी. टेस्ट आदि किए जाते हैं। मरीज़ों को मंजिल से मंजिल चक्कर काटना पड़ता है। बड़ी रकम खर्च करके इस प्रकार के टेस्ट करने पर भी रोग का निर्णय नहीं किया जाता। कई दिनों की चिकित्सा के बाद बुरी हालत में मरीज़ के सामने हाथ खड़े कर देते हैं।रोगी को बचाना नहीं, उसका एक-एक पैसा  चुरा लेना अस्पतालवालों का लक्ष्य है। आज शहर के कोने-कोने में सूपर स्पेश्यालिटी अस्पताल है । वहाँ प्रत्येक बीमारी और अंग के विशेषज्ञ है । इन विशेषज्ञों की ख्याति से अस्पतालों के बीच की स्पर्धा चल रही है ।  निष्कलंक गरीब मरीज़ को यहाँ से सही इलाज नहीं  मिलता। डॉक्टरों की लापरवाही से  दिन-ब-दिन  मरीज़ों को अपना किसी अंग खोना पड़ता है , नहीं तो बुरी हालत में अन्य किसी अस्पताल की राह लेना पड़ता है । डॉक्टरी सबसे पवित्र कर्म है ।  मरीज़ को डॉक्टर ईश्वर के समान है। वे  उनपर भरोसा रखते हैं। लेकिन अस्पतालवालों की बाज़ारी प्रवृत्ति और डाक्टरों की लापरवाही से इस क्षेत्र में अनैतिकता बढ़ रही है । चिकित्सा क्षेत्र को  अनैतिकता से मुक्त करने का प्रयास अकेला नहीं हो सकता ।  हम एकजुड़ होकर अपनी आवाज़ उठाएँ और सेहत को भ्रष्टाचार से मुक्त करें। 
 कक्षा में -
        चुनिंदे उपजों का प्रस्तुतीकरण और एक का संशोधन कार्य।
    अतिरिक्त कार्य:
        "कोई महीना भर बाद बाबूलाल तेली बंबई से लौटे तो एकदम चंगे होकर।....बाबूलाल तेली अपने बिस्तर पर पड़े-पड़े सोच रहा था-  शुक्र है उसने मेरी नाक पर ही घूँसा मारा।" ये विचार उन्होंने अपनी डायरी में कैसे लिखा होगा? उसकी डायरी कल्पना करके लिखें।

अध्यापक का आकलन : हम ने क्या किया ?

        *   कहानी के मुहावरे और विविध भाषा-शिल्पों को समझाया। 
        *   "डॉक्टर की लापरवाही शीर्षक पर टिप्पणी लिखवाई।"       
        *   "चिकित्सा के क्षेत्र में नैतिकता" पर संपादकीय लिखवाया।  
        *   भिन्न संदर्भों में वार्तालाप और समाचार लिखवाया।      
        *    कहानी में प्रयुकत विशेष प्रयोग चुनकर लिखावाया।  
        *   सर्वनाम और उनके भेद समझाया।    
        *   संशोधन करवाया।                              
PDF केलिए दबाएँ....

© hindiblogg-a community for hindi teachers
  

TopBottom